Uitgaan & Cultuur

Na Brinkbuurt in 2018:
Ook ‘Kulbuurt’ heeft nu ‘paasmonumentje’ op haar vertrekpunt voor het traditierijke paasstaakslepen’

DENEKAMP - Afgelopen zondagochtend hebben de ‘poaskeerls’ van de Kulbuurt, in navolging van de ‘collega’s’ van de  Brinkbuurt (die in 2018 een stoeptegel met daarop een bijl onthulden in de Brinkstraat) een tegel onthuld die hun vertrekpunt voor het traditionele jaarlijkse  paasstaakslepen markeert. (N.B. Eigenlijk kent Denekamp geen ‘poaskeerls’, maar voor het gemak handhaven we ook hier die naam). 

Genoemd  vertrekpunt in de Kulbuurt is altijd voor het ‘Teup’nhoes’ in de Wilhelminastraat (22) geweest en dat moment is er volgend weekend weer als onderdeel van de overbekende Denekampse Paasgebruiken. Niet ‘zomaar’ sinds 2017 genoteerd staand op de Inventarisatielijst Immaterieel Erfgoed Nederland. Zondag jl. werd reeds als eerste onderdeel van die paastraditie onder leiding van Judas en Iskariot het ‘eiergadder’n’ georganiseerd. Dit in de voorgaande editie van de DV gepresenteerde duo was echter daaraan voorafgaand natuurlijk ook aanwezig bij de onthulling van die bijzondere stoeptegel  voor de oudste woning van Denekamp. Het is al zo’n dertien jaar het onderkomen van het gezin Bonnes -Masseling, waarvan Anita bekendheid geniet als interieurarchitect. Maar de realisatie van de tegel was  in handen van Hans Ottenhof, een specialist op dat gebied..

De onthulling werd zondag rond het middaguur verricht door de  recentelijk 90 jaar geworden Henk Oude Elferink. Lid van de ‘Teup’n-familie’ die al ‘sinds mensenheugenis’ nauw betrokken is bij de het Denekampse paasgebeuren en dan met name bij de organisatie van het paasvuur met o.m. het vullen, aanbrengen en ontsteken van de teerton aan de paasstaak. Citaat uit een artikel door Cor Bonnes in het in 2009 verschenen jubileumboek ‘Ik bin ’n Judas van ’n Doarp’: ‘Tenslotte bezoeken Judas en Iskariot de man die bij het aansteken van het paasvuur in de paasstaak klimt om de ton aan te steken. Een risicovolle klus die voor zover bekend in de familie Oude Elferink altijd een getalenteerd klimmer heeft gevonden. Vanaf ongeveer 1912 werd de ton aangestoken door Hendrikus Oude Elferink. Na ruim veertig jaar was het in 1959 zijn zoon Henk Oude Elferink  die deze taak volbracht…… ‘ Uiteraard doet hij dat al lang niet meer en is die taak nu aan een volgende generatie Teup’ns.

Na de ‘bijl-tegel’ nu dan ook de ‘ton-tegel’

Essentie: de ‘ton-tegel’ hoort bij de groep poaskeerls van de Kulbuurt, zoals de’ bijl-tegel’ bij de mannen van de Brinkbuurt. Voor Henk Oude Elferink het (natuurlijk)  ‘groen’ wegtrok , waardoor de tegel zichtbaar werd, sprak Jan Wolkotte op de van hem bekende humoristische wijze  een toelichtend woordje en hij nodigde na de onthulling de aanwezigen uit tot het zingen van de eerste drie coupletten van het bij het paasstaak slepen gezongen lied ‘Heden is de grootste dag’.  Tot slot was er de door Judas en Iskariot uitgeschonken borrel aan de aanwezige poaskeerls van de Kulbuurt, maar  ook aan enkele ‘meeslepers’ uit de Brinkbuurt die even waren komen kijken. En zo kwam het antwoord op de door ons gestelde vraag in het verslag van de plaatsing van het paasmonumentje in de Brinkstraat in 2018. Die luidde: ‘Straks ook in de Kulbuurt een dergelijk paasmonument?’ En inderdaad dus!.

De ‘bijl-tegel’ in de Brinkstraat is geplaatst voor de zijgevel van de Woonvoorziening Amaliahof en dan op de plaats waar voorheen de ingang naar de werkplaats van Aannemer Wintels was. Bij die werkplaats kwamen de poaskeerls van de Brinkbuurt altijd samen om vervolgens samen zingend naar het plein voor de Nicolaaskerk te wandelen. Daar sloten ze dan aan bij de ‘keerls’ van de Kulbuurt en samen trokken ze dan naar het Singraven om daar een boom te halen. Voor het kappen daarvan nam de Brinkbuurt altijd een bijl uit de werkplaats van Wintels mee. Eveneens een traditie: de boom wordt door een Wintels omgehakt. Nu is het de beurt aan Dennis Wintels, opvolger van zijn vader Theo Wintels, enzovoort. Daarom dus een bijl op de tegel in de Brinkstraat! Het voorstel daartoe is gekomen van onder meer de al weer jaren geleden overleden Brink-poaskeerl Gerrit (Gait) Kamphuis. Door het verdwijnen van de werkplaats van Wintels zou men later immers niet meer weten, waarvandaan men altijd vertrok voor het paasstaakslepen. In een DV-editie van april 2018 werd aan de plaatsing van deze eerste ‘poas-tegel’ eveneens ruim aandacht geschonken. Dit even ter completering van dit opmerkelijke nieuwe initiatief. Opmerkelijk, omdat hiermee iets is toegevoegd aan een heel oude traditie!

(Tekst/foto’s: PBJ)